ziemia
Autor: Radosław Żbikowski | dodano: 2020-01-27
Zimnowodne rafy koralowe

Fot. Indigo Images

Oceaniczne głębie skrywają tajemnicze rafy koralowe, które obfitują w niezwykłe stworzenia oraz substancje mogące w przyszłości ułatwić leczenie wielu chorób.

Często wyobrażamy sobie rafę koralową jako strukturę pełną kolorowych zwierząt istniejącą w przejrzystej wodzie tropików. Ten rajski obraz jest tak zakorzeniony w ludzkiej świadomości, że występowanie podobnych raf w zimnych i mrocznych głębiach oceanu wydaje się nieprawdopodobne. I tak też myślano aż do II poł. XX w. Dopiero wtedy dzięki badaniom naukowym prowadzonym z użyciem pojazdów podwodnych nieoczekiwanie odkryto rafy koralowe w mrokach oceanu. Co więcej, okazało się, iż nie są niewielkimi formami, lecz rozbudowanymi strukturami o wysokości czasem przekraczającej 100 m. Obecnie wiadomo, że te organiczne budowle spotkać można wszędzie w głębinach, a więc zarówno w wodach tropikalnych, jak i Arktyki oraz Antarktyki. Najliczniej występują na twardych elementach dna, a więc na zboczach wysp, stoków kontynentalnych, wygasłych wulkanach oraz grzbietach oceanicznych. Głębinowe koralowce preferują chłodną wodę o temperaturze z zakresu 0–12°C. Z tego względu utworzone przez nie formy organiczne zwane są rafami zimnowodnymi. Zwykle występują na głębokości z zakresu 200–2000 m p.p.m., a w rejonach podbiegunowych spotkać je można płycej, czyli już na 30–70 m. Koralowce są domem dla tysięcy gatunków zwierząt, w tym zwłaszcza ryb, mięczaków, głowonogów i skorupiaków. Często uwijają się one pośród zakamarków głębinowych raf w tak znacznej ilości, że zimnowodne rafy przypominają żyjące miasta.

Wiekowi konstruktorzy

Dotychczas zidentyfikowano ponad 4 tys. gatunków głębinowych koralowców. Niektóre są wielkości ziarenka ryżu, a inne tworzą krzaczkowate kolonie o wielkości dochodzącej do kilku metrów. Gigantem jest dorastająca do 6 m wysokości gorgonia Paragorgia arborea, która wygląda jak krzaczek zbudowany z nadmuchanej gumy balonowej. Pomimo bioróżnorodności znaczna część gatunków funkcjonuje w formie pojedynczych i delikatnych społeczności posiadających miękki szkielet, a więc nie stanowi solidnej bazy dla rafy. Spośród nich dominują zaliczane do koralowców ośmiopromiennych gatunki z rodzaju Corallium, Isidella, Paragorgia, Paramuricea i Primnoa. Jednak najważniejszymi budowniczymi i zarazem solidnym fundamentem zimnowodnych raf są koralowce sześciopromienne o masywnym szkielecie wapiennym. Spośród nich dominują Enallopsammia rostrata, Goniocorella dumosa, Madrepora oculata, Oculina varicosa, Solenosmilia variabilis i Lophelia pertusa. Ten ostatni wzdłuż wybrzeży Norwegii tworzy rozgałęzioną i gęstą plątaninę, która pokrywa znaczną część dna oceanu. Rafa Røst ma ok. 3 km szerokości i 40 km długości, co czyni ją jedną z największych dotychczas odkrytych zimnowodnych struktur. Na podstawie datowania radiowęglowego stwierdzono, że liczy mniej więcej 8 tys. lat, a więc zaczęła się rozbudowywać niedługo po ustąpieniu ostatniej epoki lodowcowej. Ta sędziwa rafa jest jedną z najstarszych struktur biologicznych istniejących na Ziemi. Długowieczne struktury koralowe są dla paleoklimatologów doskonałym materiałem służącym do określania zmian klimatycznych. Wiele koralowców podobnie jak drzewa przyrasta na grubość, tworząc złożone z węglanu wapnia kolejne koncentryczne warstwy. Pomiar ich grubości oraz zawartych w nich izotopów różnych pierwiastków pozwala na określenie powiązanych z klimatem Ziemi zmian właściwości fizykochemicznych wody oceanu, do jakich dochodziło w minionych epokach.

Więcej w miesięczniku „Wiedza i Życie" nr 02/2020 »
Drukuj »
Aktualne numery
08/2020
07/2020
Kalendarium
Sierpień
8
W 1989 r. został wystrzelony europejski satelita Hipparcos, który wyznaczył odległości do ponad 2,5 miliona gwiazd.
Warto przeczytać
Co wspólnego mają suknia ślubna i kombinezon sapera?    
Dlaczego dla marynarzy bardziej niebezpieczne od rekinów są krewetki?
Kiedy kurczak najlepiej sprawdza się jako broń artyleryjska?

WSPÓŁPRACUJEMY
Autor: Radosław Żbikowski | dodano: 2020-01-27
Zimnowodne rafy koralowe

Fot. Indigo Images

Oceaniczne głębie skrywają tajemnicze rafy koralowe, które obfitują w niezwykłe stworzenia oraz substancje mogące w przyszłości ułatwić leczenie wielu chorób.

Często wyobrażamy sobie rafę koralową jako strukturę pełną kolorowych zwierząt istniejącą w przejrzystej wodzie tropików. Ten rajski obraz jest tak zakorzeniony w ludzkiej świadomości, że występowanie podobnych raf w zimnych i mrocznych głębiach oceanu wydaje się nieprawdopodobne. I tak też myślano aż do II poł. XX w. Dopiero wtedy dzięki badaniom naukowym prowadzonym z użyciem pojazdów podwodnych nieoczekiwanie odkryto rafy koralowe w mrokach oceanu. Co więcej, okazało się, iż nie są niewielkimi formami, lecz rozbudowanymi strukturami o wysokości czasem przekraczającej 100 m. Obecnie wiadomo, że te organiczne budowle spotkać można wszędzie w głębinach, a więc zarówno w wodach tropikalnych, jak i Arktyki oraz Antarktyki. Najliczniej występują na twardych elementach dna, a więc na zboczach wysp, stoków kontynentalnych, wygasłych wulkanach oraz grzbietach oceanicznych. Głębinowe koralowce preferują chłodną wodę o temperaturze z zakresu 0–12°C. Z tego względu utworzone przez nie formy organiczne zwane są rafami zimnowodnymi. Zwykle występują na głębokości z zakresu 200–2000 m p.p.m., a w rejonach podbiegunowych spotkać je można płycej, czyli już na 30–70 m. Koralowce są domem dla tysięcy gatunków zwierząt, w tym zwłaszcza ryb, mięczaków, głowonogów i skorupiaków. Często uwijają się one pośród zakamarków głębinowych raf w tak znacznej ilości, że zimnowodne rafy przypominają żyjące miasta.

Wiekowi konstruktorzy

Dotychczas zidentyfikowano ponad 4 tys. gatunków głębinowych koralowców. Niektóre są wielkości ziarenka ryżu, a inne tworzą krzaczkowate kolonie o wielkości dochodzącej do kilku metrów. Gigantem jest dorastająca do 6 m wysokości gorgonia Paragorgia arborea, która wygląda jak krzaczek zbudowany z nadmuchanej gumy balonowej. Pomimo bioróżnorodności znaczna część gatunków funkcjonuje w formie pojedynczych i delikatnych społeczności posiadających miękki szkielet, a więc nie stanowi solidnej bazy dla rafy. Spośród nich dominują zaliczane do koralowców ośmiopromiennych gatunki z rodzaju Corallium, Isidella, Paragorgia, Paramuricea i Primnoa. Jednak najważniejszymi budowniczymi i zarazem solidnym fundamentem zimnowodnych raf są koralowce sześciopromienne o masywnym szkielecie wapiennym. Spośród nich dominują Enallopsammia rostrata, Goniocorella dumosa, Madrepora oculata, Oculina varicosa, Solenosmilia variabilis i Lophelia pertusa. Ten ostatni wzdłuż wybrzeży Norwegii tworzy rozgałęzioną i gęstą plątaninę, która pokrywa znaczną część dna oceanu. Rafa Røst ma ok. 3 km szerokości i 40 km długości, co czyni ją jedną z największych dotychczas odkrytych zimnowodnych struktur. Na podstawie datowania radiowęglowego stwierdzono, że liczy mniej więcej 8 tys. lat, a więc zaczęła się rozbudowywać niedługo po ustąpieniu ostatniej epoki lodowcowej. Ta sędziwa rafa jest jedną z najstarszych struktur biologicznych istniejących na Ziemi. Długowieczne struktury koralowe są dla paleoklimatologów doskonałym materiałem służącym do określania zmian klimatycznych. Wiele koralowców podobnie jak drzewa przyrasta na grubość, tworząc złożone z węglanu wapnia kolejne koncentryczne warstwy. Pomiar ich grubości oraz zawartych w nich izotopów różnych pierwiastków pozwala na określenie powiązanych z klimatem Ziemi zmian właściwości fizykochemicznych wody oceanu, do jakich dochodziło w minionych epokach.