ziemia
Autor: Katarzyna Kornicka-Garbowska | dodano: 2020-05-02
Ptaki o ludzkim obliczu

Fot. DBenjamin/Shutterstock.com

Ze względu na kolorowe pióra i niesamowity intelekt papugi były i są obiektem pożądania. Wiele gatunków utrzymywanych jest w  niewoli jako zwierzęta domowe, a te, którym szczęścia zabrakło, stały się żywą atrakcją turystyczną.

Papugi to ptaki skrajnie różnorodne. Można wśród nich spotkać osobniki niewielkie, o masie nieprzekraczającej 10 g, oraz prawdziwe giganty, ważące ponad 3 kg. Choć największym papuzim przysmakiem są nasiona i owoce, nie pogardzą one nawet mięsem. Gros z nich to prawdziwe gaduły. Są też i wyśmienici śpiewacy, którzy tworzą niebywale melodyjne utwory o szerokiej gamie dźwięków. Większość z ok. 360 gatunków zamieszkuje rejony subtropikalne i tropikalne (m.in. Australię, Amerykę Południową i Afrykę), ale spotkać je można w Nowej Zelandii, górach Meksyku oraz rejonach mniej dziewiczych, takich jak centra wielkich miast. Od pozostałych ptaków odróżniają je m.in. zakrzywiony dziób, specyficznie rozstawione palce i stosunkowo duża głowa, dzięki czemu nawet ornitologiczny laik potrafi je trafnie zidentyfikować.

Kolorowy ptak

Za ubarwienie papuzich piór odpowiadają zjawiska biologiczne i fizyczne. Te pierwsze związane są z obecnością specyficznych barwników. Eumelanina umożliwia tworzenie odcieni czerni, szarości i brązów. Z kolei psittacina to zespół barwników, który występuje jedynie u papug i odpowiada za barwy czerwone. Pełni też funkcje ochronne – wykazano, że zwiększa wytrzymałość piór i chroni je przed infekcjami bakteryjnymi. Kolory niebieski i zielony należą do tzw. barw strukturalnych. Powstają dzięki rozszczepieniu światła w komórkach pryzmatycznych. Jednak pióra to nie tylko ozdoba. Przede wszystkim stanowią izolację cieplną, chronią przed wodą, zapewniają kamuflaż i umożliwiają lot. Swoją wytrzymałość zawdzięczają budującemu je białku – keratynie, występującej też m.in. w paznokciach, rogach i zrogowaciałym naskórku. Papugi co rok lub dwa przechodzą proces pierzenia, w czasie którego stare i zużyte pióra zastępowane są nowymi. Te wyrastają w specyficznych osłonkach, rozpadających się w miarę wzrostu pióra i w czasie czyszczenia (ptak rozłupuje je dziobem lub pazurami). Dla żako i kakadu charakterystyczna jest obecność tzw. pudru, wytwarzanego przez specjalny rodzaj piór (pióra pudrowe). Jego głównym zadaniem jest zapewnienie piórom wodoodporności. Zdrowe pióra to zdrowy ptak. Zmiany w barwie i strukturze piór mogą świadczyć o chorobach narządów wewnętrznych, zaburzeniach hormonalnych oraz infekcjach pasożytniczych.

W artykule piszemy też m.in. o tym: Jaka papuga osiągała aż metr wysokości? Jak rozpoznać płeć papug i czy konieczny jest tu endoskop? Co decyduje o płci potomka? Czy papugi mają poczucie humoru? Które gatunki kaleczą grzbiety owiec? Czy to prawda, że gdy papugi żyją samotnie, całą miłość przelewają na właściciela? Kiedy papuga staje się niewolnikiem? Czy ma w genach zapisaną inteligencję? Jaki wirus jest dla niej śmiertelnym zagrożeniem?

 

Więcej w miesięczniku „Wiedza i Życie" nr 05/2020 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
07/2020
06/2020
Kalendarium
Lipiec
14
W 1850 r. w USA po raz pierwszy uruchomiono na skalę przemysłową produkcję sztucznego lodu. Dr John Gorrie wytworzył bloki lodowe o rozmiarach cegły. W 1851 roku opatentował już wdrożony proces.
Warto przeczytać
Fizyka kwantowa jest dziwna. Reguły świata kwantowego, według których działa świat na poziomie atomów i cząstek subatomowych, nie są tymi samymi regułami, które obowiązują w dobrze znanym nam świecie codziennych doświadczeń - regułami, które kojarzymy ze zdrowym rozsądkiem.

WSPÓŁPRACUJEMY
Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Katarzyna Kornicka-Garbowska | dodano: 2020-05-02
Ptaki o ludzkim obliczu

Fot. DBenjamin/Shutterstock.com

Ze względu na kolorowe pióra i niesamowity intelekt papugi były i są obiektem pożądania. Wiele gatunków utrzymywanych jest w  niewoli jako zwierzęta domowe, a te, którym szczęścia zabrakło, stały się żywą atrakcją turystyczną.

Papugi to ptaki skrajnie różnorodne. Można wśród nich spotkać osobniki niewielkie, o masie nieprzekraczającej 10 g, oraz prawdziwe giganty, ważące ponad 3 kg. Choć największym papuzim przysmakiem są nasiona i owoce, nie pogardzą one nawet mięsem. Gros z nich to prawdziwe gaduły. Są też i wyśmienici śpiewacy, którzy tworzą niebywale melodyjne utwory o szerokiej gamie dźwięków. Większość z ok. 360 gatunków zamieszkuje rejony subtropikalne i tropikalne (m.in. Australię, Amerykę Południową i Afrykę), ale spotkać je można w Nowej Zelandii, górach Meksyku oraz rejonach mniej dziewiczych, takich jak centra wielkich miast. Od pozostałych ptaków odróżniają je m.in. zakrzywiony dziób, specyficznie rozstawione palce i stosunkowo duża głowa, dzięki czemu nawet ornitologiczny laik potrafi je trafnie zidentyfikować.

Kolorowy ptak

Za ubarwienie papuzich piór odpowiadają zjawiska biologiczne i fizyczne. Te pierwsze związane są z obecnością specyficznych barwników. Eumelanina umożliwia tworzenie odcieni czerni, szarości i brązów. Z kolei psittacina to zespół barwników, który występuje jedynie u papug i odpowiada za barwy czerwone. Pełni też funkcje ochronne – wykazano, że zwiększa wytrzymałość piór i chroni je przed infekcjami bakteryjnymi. Kolory niebieski i zielony należą do tzw. barw strukturalnych. Powstają dzięki rozszczepieniu światła w komórkach pryzmatycznych. Jednak pióra to nie tylko ozdoba. Przede wszystkim stanowią izolację cieplną, chronią przed wodą, zapewniają kamuflaż i umożliwiają lot. Swoją wytrzymałość zawdzięczają budującemu je białku – keratynie, występującej też m.in. w paznokciach, rogach i zrogowaciałym naskórku. Papugi co rok lub dwa przechodzą proces pierzenia, w czasie którego stare i zużyte pióra zastępowane są nowymi. Te wyrastają w specyficznych osłonkach, rozpadających się w miarę wzrostu pióra i w czasie czyszczenia (ptak rozłupuje je dziobem lub pazurami). Dla żako i kakadu charakterystyczna jest obecność tzw. pudru, wytwarzanego przez specjalny rodzaj piór (pióra pudrowe). Jego głównym zadaniem jest zapewnienie piórom wodoodporności. Zdrowe pióra to zdrowy ptak. Zmiany w barwie i strukturze piór mogą świadczyć o chorobach narządów wewnętrznych, zaburzeniach hormonalnych oraz infekcjach pasożytniczych.

W artykule piszemy też m.in. o tym: Jaka papuga osiągała aż metr wysokości? Jak rozpoznać płeć papug i czy konieczny jest tu endoskop? Co decyduje o płci potomka? Czy papugi mają poczucie humoru? Które gatunki kaleczą grzbiety owiec? Czy to prawda, że gdy papugi żyją samotnie, całą miłość przelewają na właściciela? Kiedy papuga staje się niewolnikiem? Czy ma w genach zapisaną inteligencję? Jaki wirus jest dla niej śmiertelnym zagrożeniem?