ziemia
Autor: Radosław Kożuszek | dodano: 2020-06-09
Futro

Fot. Doty911/Shutterstock.com

 

Ten ewolucyjny wynalazek ssaków pozwolił im zasiedlić każde, nawet najbardziej niegościnne miejsce na Ziemi. Chroni przed zimnem, kurzem, wilgocią i drapieżnikami. Odbija szkodliwe promieniowanie słoneczne i jest nośnikiem zapachu. Pomaga także podczas zdobywania pożywienia i informuje o płci, wieku, a nawet zdrowiu czy stanie emocjonalnym.
 

Futro pozwoliło kręgowcom na uzyskanie całkowitej stałocieplności, a co za tym idzie – umożliwiło im funkcjonowanie w chłodnym środowisku. Uważa się, że prymitywne ssaki, które zmieniły tryb życia z dziennego na nocny, jednocześnie przekształciły organy wyglądające jak łuski na przydatki przypominające dzisiejsze włosy. Pod wpływem selekcji do rozrodu przystępowały tylko zwierzęta zdrowe i dobrze odżywione, a więc największe i najsilniejsze, potrafiące więcej upolować. Chłód nocy sprawiał, że najwyższą aktywnością charakteryzowały się te osobniki, które w jakiś sposób mogły utrzymać stałą ciepłotę ciała. W taki oto sposób według ewolucjonistów z łusek lub organu wspólnego dla ssaków i gadów powstały włosy. Zwierzęta ssakopodobne wyewoluowały znacznie wcześniej, ale jednym z pierwszych znanych owłosionych ssaków kopalnych, jakie do tej pory odkryto, jest Castorocauda. Uważa się, że ten wyglądający jak bóbr ssak występował na terenie dzisiejszej Azji 164 mln lat temu, prowadził ziemno-wodny tryb życia i żywił się rybami.

Włosy, sierść, futro, wełna

Nasze włosy składają się z pojedynczych, podobnych do siebie łodyg włosa. Sierść z kolei to swego rodzaju kompozycja dwóch uzupełniających się rodzajów włosów: okrywowych i podszerstka. Te pierwsze podobne są do włosów ludzkich, jednak dorastają tylko do pewnej długości. Z kolei podszerstek składa się ze zmodyfikowanych delikatnych krótkich włosów. Stanowi on nieprzemakalną termoizolacyjną ochronę oraz pełni funkcję rusztowania dla włosów warstwy okrywowej. Zależnie od pory roku, temperatury, gatunku i rasy zwierzęcia podszerstek może być mniej lub bardziej obfity. Kiedy jednak jest delikatny, puszysty, złożony z licznych poskręcanych włókien włosa, to wraz z włosami okrywowymi nosi miano futra. Prowadzona przez ludzi selekcja pod kątem owego puszystego podszerstka, nazywanego w tym przypadku włosami puchowymi, przyczyniła się do wytworzenia wełny owczej – czyli puszystej, zbitej, poskręcanej karbikowanej struktury, którą obficie pokrywa lanolina. Z kolei szczecina, występująca np. u dzika, to nic innego jak zmodyfikowane włosy okrywowe. Są one długie, grube i sztywne, co pozwoliło w dawnych czasach na wytwarzanie z nich pędzli malarskich. Długie i sztywne włosy czuciowe zwane wibrysami spełniają funkcję narządu dotyku (dzięki licznym zakończeniom nerwowym zlokalizowanym w pobliżu mieszka włosowego) i występują u większości ssaków. Wyrastają najczęściej na policzkach, nad oczami, na górnej i dolnej wardze, rzadziej na grzbietowych stronach kończyn przednich.

Dalej w artykule: Czy włosy zobaczymy wyłącznie u ssaków? A co z podobnymi tworami występującymi np. u pajęczaków czy ptaków? Dlaczego niektóre tropikalne zwierzęta też mają gęste futra? Czy utrata sierści oznacza tycie? Który gatunek zamienił włosy na zbroję? Czy kolce zabezpieczają przed pchłami? U jakiego gatunku układ pasów na zadzie jest ważny w momencie ucieczki i pozwala nie pomylić stada? Czy u zwierząt włosy z wiekiem się wycierają? Jakie antylopy różnią się tak kolorem, że samce i samice uznano kiedyś za dwa gatunki? Kiedy leniwce obrastają glonami? Czy kolor futra może wskazywać, skąd pochodzi dany gatunek? Czy tylko ludzie mają brody?

 

Więcej w miesięczniku „Wiedza i Życie" nr 06/2020 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
07/2020
06/2020
Kalendarium
Lipiec
15
W 1864 r. Alfred Nobel otrzymał patent na nitroglicerynę.
Warto przeczytać
Nie tylko tabliczka mnożenia, ale i dzielenia może sama wchodzić do głowy! Pomogą w tym zabawne, wpadające w ucho wierszyki, które pozostają w głowach uczniów. Dzięki błyskotliwym skojarzeniom pozwalają łatwo i bez wysiłku nie tylko nauczyć się tabliczki dzielenia w zakresie do 100, ale także zrozumieć, czym jest dzielenie i dlaczego nie musi sprawiać najmniejszych kłopotów.

WSPÓŁPRACUJEMY
Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

Autor: Radosław Kożuszek | dodano: 2020-06-09
Futro

Fot. Doty911/Shutterstock.com

 

Ten ewolucyjny wynalazek ssaków pozwolił im zasiedlić każde, nawet najbardziej niegościnne miejsce na Ziemi. Chroni przed zimnem, kurzem, wilgocią i drapieżnikami. Odbija szkodliwe promieniowanie słoneczne i jest nośnikiem zapachu. Pomaga także podczas zdobywania pożywienia i informuje o płci, wieku, a nawet zdrowiu czy stanie emocjonalnym.
 

Futro pozwoliło kręgowcom na uzyskanie całkowitej stałocieplności, a co za tym idzie – umożliwiło im funkcjonowanie w chłodnym środowisku. Uważa się, że prymitywne ssaki, które zmieniły tryb życia z dziennego na nocny, jednocześnie przekształciły organy wyglądające jak łuski na przydatki przypominające dzisiejsze włosy. Pod wpływem selekcji do rozrodu przystępowały tylko zwierzęta zdrowe i dobrze odżywione, a więc największe i najsilniejsze, potrafiące więcej upolować. Chłód nocy sprawiał, że najwyższą aktywnością charakteryzowały się te osobniki, które w jakiś sposób mogły utrzymać stałą ciepłotę ciała. W taki oto sposób według ewolucjonistów z łusek lub organu wspólnego dla ssaków i gadów powstały włosy. Zwierzęta ssakopodobne wyewoluowały znacznie wcześniej, ale jednym z pierwszych znanych owłosionych ssaków kopalnych, jakie do tej pory odkryto, jest Castorocauda. Uważa się, że ten wyglądający jak bóbr ssak występował na terenie dzisiejszej Azji 164 mln lat temu, prowadził ziemno-wodny tryb życia i żywił się rybami.

Włosy, sierść, futro, wełna

Nasze włosy składają się z pojedynczych, podobnych do siebie łodyg włosa. Sierść z kolei to swego rodzaju kompozycja dwóch uzupełniających się rodzajów włosów: okrywowych i podszerstka. Te pierwsze podobne są do włosów ludzkich, jednak dorastają tylko do pewnej długości. Z kolei podszerstek składa się ze zmodyfikowanych delikatnych krótkich włosów. Stanowi on nieprzemakalną termoizolacyjną ochronę oraz pełni funkcję rusztowania dla włosów warstwy okrywowej. Zależnie od pory roku, temperatury, gatunku i rasy zwierzęcia podszerstek może być mniej lub bardziej obfity. Kiedy jednak jest delikatny, puszysty, złożony z licznych poskręcanych włókien włosa, to wraz z włosami okrywowymi nosi miano futra. Prowadzona przez ludzi selekcja pod kątem owego puszystego podszerstka, nazywanego w tym przypadku włosami puchowymi, przyczyniła się do wytworzenia wełny owczej – czyli puszystej, zbitej, poskręcanej karbikowanej struktury, którą obficie pokrywa lanolina. Z kolei szczecina, występująca np. u dzika, to nic innego jak zmodyfikowane włosy okrywowe. Są one długie, grube i sztywne, co pozwoliło w dawnych czasach na wytwarzanie z nich pędzli malarskich. Długie i sztywne włosy czuciowe zwane wibrysami spełniają funkcję narządu dotyku (dzięki licznym zakończeniom nerwowym zlokalizowanym w pobliżu mieszka włosowego) i występują u większości ssaków. Wyrastają najczęściej na policzkach, nad oczami, na górnej i dolnej wardze, rzadziej na grzbietowych stronach kończyn przednich.

Dalej w artykule: Czy włosy zobaczymy wyłącznie u ssaków? A co z podobnymi tworami występującymi np. u pajęczaków czy ptaków? Dlaczego niektóre tropikalne zwierzęta też mają gęste futra? Czy utrata sierści oznacza tycie? Który gatunek zamienił włosy na zbroję? Czy kolce zabezpieczają przed pchłami? U jakiego gatunku układ pasów na zadzie jest ważny w momencie ucieczki i pozwala nie pomylić stada? Czy u zwierząt włosy z wiekiem się wycierają? Jakie antylopy różnią się tak kolorem, że samce i samice uznano kiedyś za dwa gatunki? Kiedy leniwce obrastają glonami? Czy kolor futra może wskazywać, skąd pochodzi dany gatunek? Czy tylko ludzie mają brody?