Człowiek

Palec boży

Numer 3/2021
Różnice w budowie mięśni kciuka człowieka i szympansa. Różnice w budowie mięśni kciuka człowieka i szympansa. Professor Katerina Harvati, Dr. Alexandros Karakostis and Dr. Daniel Haeufle
Nasz nadzwyczaj sprawny kciuk ma już 2 mln lat.

W Cesarstwie Rzymskim kciuk rozstrzygał o losie gladiatora. Podniesiony oznaczał jego ułaskawienie, opuszczony – śmierć. Rzym upadł, ale pierwszy palec dłoni podniesiony pozostał, a w czasach smartfonów, mediów społecznościowych i emotikonów stał się wszędobylski. Jednak taki zręczny kciuk nie rozwinął się u nas dlatego, że nasi przodkowie pragnęli sobie pogestykulować. Dzięki silnemu i zwinnemu kciukowi staliśmy się sprawnymi wytwórcami i użytkownikami narzędzi.

Alexandros Karakostis i Katerina Harvati, antropolodzy fizyczni z Universität Tübingen w Niemczech, dowodzą w pracy na łamach „Current Biology”, że już 2 mln lat temu wcześni przedstawiciele rodzaju Homo potrafili, właśnie dzięki przeciwstawnemu palcowi, mocno ująć w dłoń potrzebny im przedmiot i precyzyjnie nim poruszać. Badacze z pomocą specjalnego programu komputerowego analizowali pracę kluczowych mięśni dłoni u 12 przedstawicieli hominidów kopalnych, a także u pięciorga ludzi żyjących w XIX w. oraz u pięciu szympansów. Zaskoczyło ich, że hominid żyjący w Afryce Południowej przed prawie 2 mln lat miał podobne siłę i zwinność kciuka jak człowiek współczesny. Tak samo było w przypadku neandertalczyków z Europy i Bliskiego Wschodu oraz dość zagadkowego gatunku człowieka z Afryki Południowej, nazwanego Homo naledi, który żył nie dawniej jak 335 tys. lat temu. Nieco gorzej wypadły w tej klasyfikacji australopiteki. Z analiz wynika, że owszem, potrafiły się posługiwać narzędziami, ale nie tak zwinnie jak przedstawiciele Homo. Ich repertuar ruchów przypominał raczej ten prezentowany przez współczesne szympansy. Czy właśnie dlatego przegrały z nami wyścig?

01.03.2021 Numer 3/2021

Czytaj także

Reklama
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną