Felietony

Zrozumieć czas

Numer 7/2018
materiały prasowe

Muller ma świeże i ekscytujące podejście do analizy czasu. Wykłada jasno i dowcipnie, a każda z opowieści jest fascynująca. Swoje rozważania zaczyna od dobrze już poznanych, choć wciąż zaskakujących aspektów czasu, odkrytych przez Alberta Einsteina. Czas może zatem doznać rozciągnięcia, skrócenia lub przeskoku i to może oddziaływać na nasze życie codzienne. Potem Muller rozprawia się z teorią fizyka Arthura Eddingtona z 1928 r., który powiązał upływ czasu ze wzrostem entropii będącej miarą nieporządku we wszechświecie. Dziś wiemy o wiele więcej o entropii wszechświata. Okazuje się, że to upływ czasu powoduje wzrost entropii, a nie odwrotnie.

Jeden z rozdziałów dotyczy fizyki kwantów, która osiągnęła największy sukces ze wszystkich dotychczas istniejących teorii, a jednak jest to teoria wprawiająca uczonych w zakłopotanie. Najbardziej niepokojącą konsekwencją fizyki kwantowej jest to, że przeszłość już nie określa przyszłości, przynajmniej niezupełnie. Niektóre z najbardziej nieintuicyjnych aspektów fizyki kwantowej, szczególnie dziwna własność zwana splątaniem, zostały potwierdzone doświadczalnie, a te eksperymentalne rezultaty (zadziwiające!) sugerują, że słabością fizyki pozostanie na zawsze ograniczona zdolność przewidywania przyszłości.

Obserwowanemu przyspieszeniu rozszerzania się wszechświata, związanemu z ciemną energią, powinno towarzyszyć przyspieszone tempo czasu. Zakłada się zatem, że obecny czas płynie o wiele szybciej niż ten w przeszłości, co prowadzi do przewidywania nowej i (być może) możliwej do zaobserwowania dylatacji czasu, nowego przesunięcia ku czerwieni. Skutki mogą także pojawić się już w najwcześniejszych momentach Wielkiego Wybuchu, w erze inflacji, epoce, którą mamy nadzieję zbadać dzięki detekcji wytworzonych wtedy fal grawitacyjnych. Fale te możemy obserwować niebezpośrednio za pomocą pewnych wzorców polaryzacji występujących w mikrofalowym promieniowaniu tła.

Richard A. Muller, Teraz. Fizyka czasu, przeł. Tomasz Krzysztoń, Prószyński i S-ka 2018

01.07.2018 Numer 7/2018
Reklama
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną