Kosmos

Kosmiczna miarka

Numer 6/2020
Badająca planety pozasłoneczne misja Cheops rozpoczęła pomiary.

Wyniesiony na wokółziemską orbitę 18 grudnia 2019 r. Cheops (CHaracterising ExOPlanet Satellite) to wspólna misja European Space Agency i Szwajcarii. Jej podstawowym celem jest pomiar średnic planet okrążających jasne gwiazdy. Dzięki połączeniu tych danych z informacjami – zebranymi przez inne teleskopy – o masie tajemniczych globów będziemy mogli oszacować gęstość dalekich planet, a tym samym wnioskować o ich składzie i budowie. Wyniki badań Cheopsa pomogą więc wybrać cele obserwacyjne przyszłych superteleskopów, takich jak James Webb Telescope oraz największe teleskopy naziemne.

Teleskop Cheops ze zwierciadłem o średnicy 30 cm mieści się w sześcianie o rozmiarach 1,5×1,5×1,5 m. Instrumenty satelity są czułe na fale elektromagnetyczne o długości od 330 do 1100 nm. Oznacza to, że satelita będzie patrzył na świat w świetle od bliskiego ultrafioletu poprzez światło widzialne aż do bliskiej podczerwieni. Podczas trwającej 3,5 roku misji pomierzy jasność obserwowanych gwiazd. Okresowe zmniejszenie jasności może świadczyć o obecności planety, która w trakcie swego rocznego obiegu regularnie przechodzi przed tarczą gwiazdy. Kluczową cechą pomiarów Cheopsa będzie ich bardzo duża precyzja, z dokładnością do 0,002% jasności. Badacze mają nadzieję, że dzięki temu uda się im nawet wyznaczyć niektóre wtórne minima jasności – mamy z nimi do czynienia, gdy to gwiazda zakrywa przed nami swą planetę. Z pewnością możliwe stanie się… odkrycie nowej Ziemi, a dokładniej – znalezienie planet o ziemskiej średnicy przechodzących na tle gwiazd podobnych do Słońca. Duża precyzja Cheopsa daje też nadzieję na wykrycie kolejnych planet w znanych nam układach, a także odnajdywanie planetarnych księżyców i pierścieni. Pozwoli też oszacować, czy wokół obserwowanych globów rozciąga się jakaś obfitsza atmosfera.

Obserwacje Cheopsa wesprą również inne obszary astrofizyki. Około 20% jego godzin pracy zostanie wykorzystane na badania obiektów wybranych przez astronomów z całego świata. Na liście tej są więc białe karły, w których pobliżu poszukamy szczątków dawniejszych planet, a także superszybko wirujące gwiazdy.

01.06.2020 Numer 6/2020

Czytaj także

Reklama
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną