Środowisko

Wodospady: dla rzek czy dla ludzi

Numer 8/2021
Najwyższy wodospad świata Salto Ángel znajduje się w Wenezueli. Woda spada z wielkiej góry stołowej Auyán w kilometrową przepaść. Najwyższy wodospad świata Salto Ángel znajduje się w Wenezueli. Woda spada z wielkiej góry stołowej Auyán w kilometrową przepaść. Shutterstock
Rzeki nie lubią przeszkód terenowych. Dążą do ich wyeliminowania, aby ich profil podłużny – poprowadzony wzdłuż doliny od źródeł do ujścia – przypominał idealnie wygładzoną linię. Czasami jednak geologia stawia opór temu dążeniu wody do wygładzania wszystkiego. Wtedy powstają wodospady.
Wodospady Khone przegradzają Mekong. Nie są wysokie, za to rekordowo szerokie (ponad 10 km), i mają przepływ wody jak pięć Niagar.Shutterstock Wodospady Khone przegradzają Mekong. Nie są wysokie, za to rekordowo szerokie (ponad 10 km), i mają przepływ wody jak pięć Niagar.

Dawno, dawno temu w północnej części Ameryki Południowej między dorzeczami Amazonki i Orinoko wznosił się rozległy prastary płaskowyż, zbudowany z liczących 2 mld lat piaskowców. Potem jednak przyszła erozja, która usunęła znaczną jego część. Ale najbardziej odporne fragmenty nie poddały się wodzie – bo to ona była, rzecz jasna, głównym czynnikiem niszczącym – i dziś wznoszą się nawet na kilometr ponad otaczające równiny. Tak właśnie powstały słynne tepui – izolowane od siebie góry stołowe z gigantycznymi pionowymi ścianami.

01.08.2021 Numer 8/2021

Czytaj także